اهمیت بذرمال گندم
بذرمال یکی از روشهای نوین تغذیهای و حفاظتی بذر است که هدف آن به شرح زیر است :
- تقویت جوانهزنی
- افزایش استقرار گیاهچه
- ارتقای عملکرد نهایی محصول
در ایران، کشت گندم عمدتاً در فصل پاییز انجام میشود؛ دورهای که دمای پایین خاک، رطوبت زیاد و فعالیت محدود میکروارگانیسمهای مفید، بذر را در معرض تنشهای محیطی و بیماریهای خاکزاد قرار میدهد.
بذرمال با:
- تأمین مواد غذایی
- محرک رشد
- محافظت قارچی
این توانایی را فراهم میکند تا گیاهچهها سریع و سالم سبز شوند.
مشکلات اصلی در جوانهزنی پاییزه گندم
- دمای پایین خاک
- کاهش فعالیت آنزیمی و تأخیر در سبز شدن.
- بیماریهای بذری | خاکزاد همچون سیاهک و فوزاریوم
- پوسیدگی بذر و کاهش درصد سبز شدن و کاهش عملکرد
- رطوبت نامناسب خاک و شوری جزئی
- کاهش جذب آب توسط بذر
- کمبود عناصر غذایی در نزدیکی بذر
- کاهش رشد اولیه ریشه و ساقه
- فعالیت کم میکروارگانیسمهای مفید
- کاهش قابلیت دفاع طبیعی گیاهچه
نقش بذرمال در بهبود جوانهزنی و افزایش عملکرد
- تأمین عناصر غذایی در دسترس بلافاصله پس از جذب آب توسط بذر
- تحریک فعالیت آنزیمی و افزایش سرعت جوانهزنی
- تقویت سیستم ریشهای و جذب سریعتر مواد غذایی
- افزایش مقاومت گیاهچه به بیماریهای خاکزاد و قارچی
- تسریع مراحل رشدی اولیه
- رشد یکنواخت و عملکرد بالاتر محصول
ترکیبات مؤثر بذرمال و نقش هر کدام
ترکیب |
نقش |
| روی (Zn) | افزایش فعالیت آنزیمی و سنتز پروتئینها؛ تحریک جوانهزنی سریع |
| فسفر (P) | تقویت انرژیزایی (ATP) و رشد اولیه ریشهها |
| اسیدهای آمینه | منبع سریع نیتروژن آلی و کاهش استرس جوانهزنی |
| جلبک دریایی | تأمین مواد غذایی و محرکهای رشد، افزایش جذب آب و مقاومت گیاهچه در برابر سرما و خشکی، محرک ریشه |
| هیومیک و فولویک اسید | بهبود جذب عناصر غذایی و تحریک فعالیت ریشه |
| کودهای زیستی (سودوموناس، فلاوباکتریوم، باسیلوس، ازتوباکتر، آزوسپیریلوم) | افزایش دفاع طبیعی گیاه، تقویت توسعه ریشه و مقاومت به تنشهای خاک |
| قارچکش | کنترل بیماریهای بذری و خاکزاد مثل سیاهک و Fusarium؛ جلوگیری از پوسیدگی بذر |
ترکیب عناصر غذایی و قارچکشها در بذرمال، باعث میشود هم جوانهزنی سریع و یکنواخت داشته باشیم و هم گیاهچهها از همان ابتدا در برابر بیماریهای قارچی مقاوم شوند.
اثرات بذرمال بر عملکرد نهایی و صرفه اقتصادی بذرمال
هزینه بذرمال همراه با قارچکش معمولاً زیر ۲ الی ۵% هزینه کل تولید است.
در مقابل، این کار منجر به:
- افزایش قدرت سبز شدن بذر و کاهش نیاز به بذر بیشتر
- کاهش نیاز به کشت دوباره
- رشد یکنواخت گیاهچهها و استقرار قویتر در مزرعه
- کاهش افت عملکرد ناشی از بیماریها
- افزایش عملکرد محصول حداقل تا ۱۵٪
نتیجهگیری
استفاده از بذرمال ترکیبی شامل قارچکشها جهت کنترل بیماریهای بذری مثل سیاهک و فوزاریوم، همراه با عناصر تغذیهای، محرکهای رشد و میکروارگانیسمهای مفید، یک راهبرد علمی اثربخش است. این روش با هزینه پایین، میتواند جوانهزنی قوی، گیاهچههای سالم و عملکرد قابلاعتماد ایجاد کند.
تهیه و تدوین : بخش فنی نیک نهاده نسل نو تابستان ۱۴۰۴
- 1
- 2
